۞ امام علی (ع) می فرماید:
امام صادق عليه السلام فرمود: مسلمان برادر مسلمان اسـت بـه او ظلم نمى كند و وی را خوار نمى سازد و غیبت وی را نمى كند و وی را فریب نمى دهد و محروم نمى كند. ‌وسائل الشيعه 8: 597 ‌

موقعیت شما : صفحه اصلی » پژوهش های تفسیری ج1
  • شناسه : 2894
  • ۰۸ فروردین ۱۴۰۱ - ۶:۳۲
  • 11 بازدید
  • ارسال توسط :
  • نویسنده : تفسیر رضوان
  • منبع : حوزه علمیه اصفهان
پژوهش های تفسیری سوره بقره آیه ۴۴
پژوهش های تفسیری آیه 44 سوره بقره

پژوهش های تفسیری سوره بقره آیه ۴۴

پژوهش های تفسیری آیه  ۴۴  سوره بقره تفسیر رضوان . حوزه علمیه اصفهان موضوع : سرزنش گویندگان بدون عمل به خاطر خردورزی نکردن ۴۴٫ أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَکُمْ وَ أَنْتُمْ تَتْلُونَ الْکِتابَ أَ فَلا تَعْقِلُونَ‏ آیا مردم را به نیکى فرمان مى‏دهید، و خودتان را فراموش مى‏کنید، در حالى که شما کتابِ (خدا) […]

پژوهش های تفسیری آیه  ۴۴  سوره بقره

تفسیر رضوان . حوزه علمیه اصفهان

موضوع : سرزنش گویندگان بدون عمل به خاطر خردورزی نکردن

http://bayanbox.ir/view/7348000871258179768/hadith-line.png

۴۴٫ أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَکُمْ وَ أَنْتُمْ تَتْلُونَ الْکِتابَ أَ فَلا تَعْقِلُونَ‏
آیا مردم را به نیکى فرمان مى‏دهید، و خودتان را فراموش مى‏کنید، در حالى که شما کتابِ (خدا) را مى‏خوانید؟! پس آیا خردورزى نمى‏ کنید؟!

نکته‏ ها و اشاره‏ ها :

۱) نکته اوّل

  برخى مفسران حکایت کرده‏اند که دانشمندان یهود، قبل از بعثت پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله به مردم بشارت ظهور او را مى‏ دادند و آنان را به ایمان به وى فرا مى‏ خواندند، ولى بعد از ظهور پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله خودشان به وى ایمان نیاوردند «۱» و آیه‏ ى فوق کار آنان را سرزنش کرد.

۲) نکته دوّم

این آیه ‏خطاب به بنى‏اسرائیل و براى سرزنش عالمان بدون عمل یهود است، اما این سرزنش مخصوص آنان نیست و شامل همه‏ى عالمان بدون عمل در طول تاریخ مى‏شود که مردم را به کارهاى نیک و اداى امانت دعوت مى‏کنند ولى خود اهل عمل به آنها نیستند. این آیه‏درس عبرتى براى مبلغان مذهبى است که خود پیش‏گام عمل به دستورات خویش باشند.

         سعدیا گرچه سخن‏گو و مصالح‏گویى

         زعمل کار برآید به سخن‏رانى نیست‏

۳) نکته سوّم

ممکن است این آیه‏به یک نکته‏ى روان‏شناختى اشاره داشته باشد و آن این که انسان ممکن است در سخن‏رانى و موعظه، بیش‏تر به دیگران توجه کند و دچار خودفراموشى شود؛ و این هشدارى جدى است و راه درمان آن خردورزى است. (آ)

۴) نکته چهارم

در احادیث اسلامى نیز از امام صادق علیه السلام حکایت شده:
مردم را با اعمالتان (به سوى دین) فرا خوانید نه با زبان‏هایتان.
«۱»
         بزرگى سراسر به گفتار نیست             دو صد گفته چون نیم کردار نیست‏

اگر کسى دیگران را با زبان به شایسته‏ کارى فرا خواند و اعمالش خلاف آن باشد ، تأثیر چندانى نداشته، حتى گاهى تأثیر منفى دارد.
در حدیثى دیگر از امام صادق علیه السلام حکایت شده:
از کسانى که عذابشان در روز رستاخیز شدیدتر است کسى است که به عدالت سخن گوید و خلاف آن عمل کند.
«۲»
برخى مفسران از امام على علیه السلام حکایت کرده ‏اند که «آیه ‏ى فوق در مورد خطیبان و داستان‏سرایان است.» «۳» البته روشن است که این‏گونه احادیث مصادیق بارز آیه ‏را بیان مى ‏کنند، ولى منحصر به این افراد نیستند.

۵) نکته پنجم

در این آیه‏براى سرزنش گفتار بدون عمل به دو مطلب استناد شده است:

الف) بنى اسرائیل اهل کتاب بودند و تورات را مى‏خواندند و از آن پیروى مى‏کردند و چنین افرادى نباید گفتار بدون عمل داشته باشند؛ یعنى پیام کتاب‏هاى الهى و لازمه‏ى خواندن و پیروى از آنها آن است که انسان خود به‏ آنچه مى ‏گوید عمل کند.
ب) لازمه ‏ى خردورزى و تفکر آن است که انسان خود به آنچه مى‏ گوید عمل کند؛ پس گفتار بدون عمل نتیجه‏ ى بى‏ خردى است. عقل انسان حکم مى‏ کند که انسان خود در عمل به سفارش‏ هاى خوب خود پیش گام باشد و اگر بد است آن را بر زبان جارى نسازد.

         عالمى را که گفتار باشد و بس             هر چه گوید نگیرد اندر کس‏

         عالم آن کس بود که بد نکند             نه بگوید به خلق و خود نکند

__________________________________________________
(۱). سفینه البحار، ماده ‏ى «عمل». «کونوا دعاه الناس باعمالکم و لاتکونوا دعاه بالسنتکم»
(۲). نورالثقلین، ج ۱، ص ۷۵٫ «من اشد الناس عذاباً یوم القیامه من وصف عدلًا و عمِل بغیره»
(۳). تفسیر صافى، ج ۱، ص ۱۲۵

آموزه‏ ها و پیام‏ ها :

۱ گویندگان بدون عمل مستحق سرزنش ‏اند.
۲حکم عقل و نقل آن است که انسان پیش‏گام عمل به سخنان خود باشد.
۳الگوى عملى سخنان خویش باشید.

                        تفسیر قرآن مهر، ج‏۱، ص: ۲۵۲

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*

New Page 1