۞ امام علی (ع) می فرماید:
امام صادق عليه السلام فرمود: مسلمان برادر مسلمان اسـت بـه او ظلم نمى كند و وی را خوار نمى سازد و غیبت وی را نمى كند و وی را فریب نمى دهد و محروم نمى كند. ‌وسائل الشيعه 8: 597 ‌

موقعیت شما : صفحه اصلی » کتابخانه بلاغت
  • شناسه : 1788
  • 19 دسامبر 2021 - 20:02
  • 429 بازدید
  • ارسال توسط :
  • نویسنده : تفسیر رضوان
  • منبع : حوزه علمیه اصفهان
نکات بلاغی سوره مبارکه حمد آیه «5»
نکات بلاغی سوره مبارکه حمد آیه «5»

نکات بلاغی سوره مبارکه حمد آیه «5»

اعجاز بلاغی آیه پنجم سوره حمد إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعين‏ « بلاغت » در این آیه از فنون بلاغت، فن التفات بکار رفته است، تغییر سیاق کلام از غائب به مخاطب در واياك نعبده پس از آنکه فرمود: والحمد لله رب العالمينه را در معانی و بیان، فن التفات می گویند، همان طوری که […]

اعجاز بلاغی آیه پنجم سوره حمد

إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعين‏

« بلاغت »

در این آیه از فنون بلاغت، فن التفات بکار رفته است، تغییر سیاق کلام از غائب به مخاطب در واياك نعبده پس از آنکه فرمود: والحمد لله رب العالمينه را در معانی و بیان، فن التفات می گویند، همان طوری که مشروحة در بحث اصطلاحات أدبی بیان گردیده است و اگر گفتار بر روال اصلی بود و می فرمود: (إياه نعبد …) و آوردن مفعول به، قبل از فعل، حصر و قصر را می رساند، یعنی: جز تو معبودی را نمی پرستیم، همان طوری که در عبارت (و إيای فارهبون) آمده است، لازم به یادآوری است که: التفات از غیبت به خطاب در آیه مورد بحث ما صرفا یک تفنن أدبی نیست، تا زمام آن به دست متکلم باشد و به اختیار خود، خدا را غایب و حاضر فرض نماید، بلکه زمام کار به دست مخاطب می باشد، و نیز سر إفراد ضمیر در ایاک بر اساس توحید و نفی شریک در خداوند سبحان است.

اعجاز بلاغی آیه پنجم  سوره حمد

البلاغة

1)   کرّر اللّه سبحانه و تعالى

  • «إیّاک» لأنه لو حذفه فی الثانی لفاتت فائدة التقدیم و هی قطع الاشتراک بین العاملین إذ لو قال: «إِیَّاکَ نَعْبُدُ و نستعین» لم یظهر أن التقدیر إیّاک نعبد و إیّاک نستعین أو إیّاک نعبد و نستعینک، و إنه لم یقل‏
  • نستعینک مع أنه مفید لقطع الاشتراک بین العاملین و ذلک لکی یفید الحصر بین العاملین.
  • و قدم العبادة على الاستعانة مع أن الاستعانة مقدمة، لأن العبد یستعین اللّه على العبادة لیعینه علیها، و ذلک لأن الواو لا تقتضی الترتیب، و الاستعانة هی ثمرة العبادة، و لأن تقدیم الوسیلة قبل طلب الحاجة لیستوجبوا الاجابة إلیها.

2)   الالتفات

  • فی هذه الآیة الکریمة التفات من الغیبة الى الخطاب و تلوین للنظم من باب الى باب جار على نهج البلاغة فی افتنان الکلام و مسلک البراعة حسبما یقتضی المقام. لما أن التنقل من أسلوب الى أسلوب أدخل فی استجلاب النفوس و استمالة القلوب یقع من کل واحد من التکلم و الخطاب و الغیبة الى کل واحد من الآخرین. کما فی قوله تعالى‏ «اللَّهُ الَّذِی أَرْسَلَ الرِّیاحَ فَتُثِیرُ سَحاباً».

2)   و إیثار صیغة المتکلم مع الغیر

  • فی الفعلین للإیذان بقصور نفسه و عدم لیاقته بالوقوف فی مواقف الکبریاء منفردا و عرض العبادة و استدعاء المعونة و الهدایة مستقلا و أن ذلک إنما یتصور من عصابة هو من جملتهم و جماعة هو من زمرتهم کما هو دیدن الملوک، أو للإشعار باشتراک سائر الموحدین له فی الحال العارضة له بناء على تعاضد الأدلة الملجئة الى ذلک.



Visits: 342

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*

New Page 1