۞ امام علی (ع) می فرماید:
امام صادق عليه السلام فرمود: مسلمان برادر مسلمان اسـت بـه او ظلم نمى كند و وی را خوار نمى سازد و غیبت وی را نمى كند و وی را فریب نمى دهد و محروم نمى كند. ‌وسائل الشيعه 8: 597 ‌

موقعیت شما : صفحه اصلی » کتابخانه بلاغت
  • شناسه : 1788
  • ۲۸ آذر ۱۴۰۰ - ۲۰:۰۲
  • 44 بازدید
  • ارسال توسط :
  • نویسنده : تفسیر رضوان
  • منبع : حوزه علمیه اصفهان
نکات بلاغی سوره مبارکه حمد آیه «۵»
نکات بلاغی سوره مبارکه حمد آیه «5»

نکات بلاغی سوره مبارکه حمد آیه «۵»

اعجاز بلاغی آیه پنجم سوره حمد إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَ إِیَّاکَ نَسْتَعین‏ « بلاغت » در این آیه از فنون بلاغت، فن التفات بکار رفته است، تغییر سیاق کلام از غائب به مخاطب در وایاک نعبده پس از آنکه فرمود: والحمد لله رب العالمینه را در معانی و بیان، فن التفات می گویند، همان طوری که […]

اعجاز بلاغی آیه پنجم سوره حمد

إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَ إِیَّاکَ نَسْتَعین‏

« بلاغت »

در این آیه از فنون بلاغت، فن التفات بکار رفته است، تغییر سیاق کلام از غائب به مخاطب در وایاک نعبده پس از آنکه فرمود: والحمد لله رب العالمینه را در معانی و بیان، فن التفات می گویند، همان طوری که مشروحه در بحث اصطلاحات أدبی بیان گردیده است و اگر گفتار بر روال اصلی بود و می فرمود: (إیاه نعبد …) و آوردن مفعول به، قبل از فعل، حصر و قصر را می رساند، یعنی: جز تو معبودی را نمی پرستیم، همان طوری که در عبارت (و إیای فارهبون) آمده است، لازم به یادآوری است که: التفات از غیبت به خطاب در آیه مورد بحث ما صرفا یک تفنن أدبی نیست، تا زمام آن به دست متکلم باشد و به اختیار خود، خدا را غایب و حاضر فرض نماید، بلکه زمام کار به دست مخاطب می باشد، و نیز سر إفراد ضمیر در ایاک بر اساس توحید و نفی شریک در خداوند سبحان است.

اعجاز بلاغی آیه پنجم  سوره حمد

البلاغه

۱)   کرّر اللّه سبحانه و تعالى

  • «إیّاک» لأنه لو حذفه فی الثانی لفاتت فائده التقدیم و هی قطع الاشتراک بین العاملین إذ لو قال: «إِیَّاکَ نَعْبُدُ و نستعین» لم یظهر أن التقدیر إیّاک نعبد و إیّاک نستعین أو إیّاک نعبد و نستعینک، و إنه لم یقل‏
  • نستعینک مع أنه مفید لقطع الاشتراک بین العاملین و ذلک لکی یفید الحصر بین العاملین.
  • و قدم العباده على الاستعانه مع أن الاستعانه مقدمه، لأن العبد یستعین اللّه على العباده لیعینه علیها، و ذلک لأن الواو لا تقتضی الترتیب، و الاستعانه هی ثمره العباده، و لأن تقدیم الوسیله قبل طلب الحاجه لیستوجبوا الاجابه إلیها.

۲)   الالتفات

  • فی هذه الآیه الکریمه التفات من الغیبه الى الخطاب و تلوین للنظم من باب الى باب جار على نهج البلاغه فی افتنان الکلام و مسلک البراعه حسبما یقتضی المقام. لما أن التنقل من أسلوب الى أسلوب أدخل فی استجلاب النفوس و استماله القلوب یقع من کل واحد من التکلم و الخطاب و الغیبه الى کل واحد من الآخرین. کما فی قوله تعالى‏ «اللَّهُ الَّذِی أَرْسَلَ الرِّیاحَ فَتُثِیرُ سَحاباً».

۲)   و إیثار صیغه المتکلم مع الغیر

  • فی الفعلین للإیذان بقصور نفسه و عدم لیاقته بالوقوف فی مواقف الکبریاء منفردا و عرض العباده و استدعاء المعونه و الهدایه مستقلا و أن ذلک إنما یتصور من عصابه هو من جملتهم و جماعه هو من زمرتهم کما هو دیدن الملوک، أو للإشعار باشتراک سائر الموحدین له فی الحال العارضه له بناء على تعاضد الأدله الملجئه الى ذلک.



برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*

New Page 1