۞ امام علی (ع) می فرماید:
امام صادق عليه السلام فرمود: مسلمان برادر مسلمان اسـت بـه او ظلم نمى كند و وی را خوار نمى سازد و غیبت وی را نمى كند و وی را فریب نمى دهد و محروم نمى كند. ‌وسائل الشيعه 8: 597 ‌

موقعیت شما : صفحه اصلی » پژوهش های تفسیری ج1
  • شناسه : 1859
  • ۰۳ فروردین ۱۴۰۰ - ۱۲:۵۴
  • 121 بازدید
  • ارسال توسط :
  • نویسنده : تفسیر رضوان
  • منبع : حوزه علمیه اصفهان
پژوهش های تفسیری سوره مبارکه حمد آیه ۳
پژوهش های تفسیری سوره مبارکه حمد آیه 3

پژوهش های تفسیری سوره مبارکه حمد آیه ۳

فهرست مطالب۱ موضوع : تذکّر رحمت فراگیر و ویژه الهی ۲ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ‏۳  (همان خدایى) که گسترده ‏مهرِ مهر ورز است.۴ نکته‏ ها و اشاره‏ ها :۵ ۱) نکته اوّل۶ ۲) نکته دوّم۷ ۳) نکته سوّم۷٫۱ فایده‏ ى تکرار ذکر و یاد خدا:۸ ۴) نکته چهارم۹ ۵) نکته پنجم۱۰ آموزه‏ ها و پیام‏ ها : […]

پژوهش های تفسیری آیه سوّم سوره حمد

تفسیر رضوان . حوزه علمیه اصفهان

موضوع : تذکّر رحمت فراگیر و ویژه الهی

http://bayanbox.ir/view/7348000871258179768/hadith-line.png

الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ‏

 (همان خدایى) که گسترده ‏مهرِ مهر ورز است.

نکته‏ ها و اشاره‏ ها :

۱) نکته اوّل

ذیل آیه‏ ى اول این سوره ‏در مورد «الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» توضیحات کافى‏ داده شد. تکرار این دو واژه در این‏جا، به عنوان تکمیل دلیل حمد است؛ یعنى ستایش مخصوص خداست؛ چرا که او پرورش‏ دهنده و مهر گستر و مهر ورز است و رحمت فراگیر او بر تمام موجودات سایه افکنده و رحمت ویژه ‏ى او بر مؤمنان جارى است و همین رحمت اوست که سزاوار سپاس و ستایش مردم است.

۲) نکته دوّم

مسلمانان این دو صفت الهى را هر روز بیش از ۳۰ بار در نمازها تکرار مى‏ کنند تا بیاموزند که به یاد رحمت خدا باشند و بیش از هر چیز خود را با این صفات بیارایند و مظهر رحمت الهى در میان مردم گردند.

بندگان حق رحیم و بردبار

خوى حق دارند در اصلاح کار

 (حافظ)

۳) نکته سوّم

فایده‏ ى تکرار ذکر و یاد خدا:

تذکّر نفس و تکرار حق، امر مطلوبى است و از این جهت در اذکار و اوراد و عبادات و مناسک (اعمال عبادى)، تکرار، مطلوب است و نکته ‏ى اصلى آن، عادت دادن نفس و مرتاض نمودن آن است؛ پس، از تکرار، اى عزیز [ملول‏] مشو و بدان که تا انسان در قید اسارت نفس و شهوات آن است و سلسله‏ هاى طولانى شهوت و غضب در گردن اوست، به هیچ یک از مقامات معنوى و روحانى نایل نمى‏شود. «۱»

۴) نکته چهارم

صفت مالکیت و پرورش‏ دهندگى خدا همراه با قدرت اوست؛ و بیان دو صفت «الرَّحْمنِ» و «الرَّحِیمِ» بعد از آن، اشاره به آن است که خدا در همان حال که مالک و پرورش‏ دهنده‏ ى قدرتمندى است، نسبت به بندگان، رحیم و مهربان نیز هست.

            لطف خدا بیش‏تر از جرم ماست            

نکته‏ ى سربسته چه دانى! خموش!

 (حافظ)

۵) نکته پنجم

پیامدهاى جهان‏ شناختى و انسان‏ شناختى رحمان و رحیم:
خدا را به صفت رحمان شناختن، به معناى شناختن جهان است به عنوان مظهر تام حکمت بالغه ‏ى الهى و نظام اتّم پروردگار؛ و در هنگام ستایش اللَّه به این صفت، انسان باید چنان دیدى داشته باشد که نظام هستى نظام خیر است، نظام رحمت است، نظام نور است؛ و شرّ، نقمت و ظلمت، امور نسبى و غیرحقیقى مى‏باشند …
شناخت اللَّه به این صفت (رحیم)، مستلزم آن است که انسان به مقام و موقعیت خودش در میان موجودات عالم شناخت کامل داشته باشد.
امتیازى که انسان در میان موجودات دارد این است که فرزند بالغ این جهان است؛ … از نظر عقل و خرد به آن درجه از رشد رسیده که به او گفته ‏اند باید خودت راه را انتخاب کنى، در حالى که موجودات دیگر تحت تکفّل جبرى عوامل این عالم‏اند …. اگر انسان راه راست و صراط مستقیم حق را بپیماید، آن وقت است که یک نوع رحمت و عنایت خاصى از ناحیه ‏ى خدا شامل حالش مى‏ گردد … دلش را نور بخشیده، قلبش را نیرو مى‏ دهد و اسباب و وسایل را براى راهش مهیا مى ‏سازد.
«۱»

______________________________________
 (۱). آشنایى با قرآن، ج ۲، ص ۲۶- ۲۷

آموزه‏ ها و پیام‏ ها :

۱)  رحمتی فراگیر و رحمتی ویژه

خدا رحمتى فراگیر براى جهانیان و رحمتى ویژه براى دوستانش دارد (از این رو او را ستایش و سپاس گویید).

۲)  خدای مهربان را صدا کنید

خداى شما مهربان است (و دوست دارد او را بدین صفت بشناسید و بخوانید).

۳)  یاد آوری مکرر مهر الهی

به یاد مهر الهى باشید و مکرر آن را یاد کنید.

                        تفسیر قرآن مهر، ج‏۱، ص: ۱۳۵



برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

نوشته های مشابه

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*

New Page 1