۞ امام علی (ع) می فرماید:
امام صادق عليه السلام فرمود: مسلمان برادر مسلمان اسـت بـه او ظلم نمى كند و وی را خوار نمى سازد و غیبت وی را نمى كند و وی را فریب نمى دهد و محروم نمى كند. ‌وسائل الشيعه 8: 597 ‌

موقعیت شما : صفحه اصلی » پژوهش های تفسیری ج1
  • شناسه : 2838
  • ۱۶ فروردین ۱۴۰۰ - ۱۵:۴۸
  • 67 بازدید
  • ارسال توسط :
  • نویسنده : تفسیر رضوان
  • منبع : حوزه علمیه اصفهان
پژوهش های تفسیری سوره مبارکه بقره آیه ۹
پژوهش های تفسیری آیه نهم سوره بقره

پژوهش های تفسیری سوره مبارکه بقره آیه ۹

فهرست مطالب۱ پژوهش های تفسیری آیه نهم سوره بقره۲ تفسیر رضوان . حوزه علمیه اصفهان ۳ موضوع : خود فریبی منافقان۴ ۹٫ یُخادِعُونَ اللَّهَ وَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ ما یَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَ ما یَشْعُرُونَ‏۵ نکته‏ ها و اشاره‏ ها :۶ ۱) نکته اوّل۷ ۲) نکته دوّم۸ ۳) نکته سوّم۹ ۴) نکته چهارم۱۰ ۵) نکته […]

پژوهش های تفسیری آیه نهم سوره بقره

تفسیر رضوان . حوزه علمیه اصفهان

موضوع : خود فریبی منافقان

http://bayanbox.ir/view/7348000871258179768/hadith-line.png

۹٫ یُخادِعُونَ اللَّهَ وَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ ما یَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَ ما یَشْعُرُونَ‏

با خدا و کسانى که ایمان آورده‏اند، نیرنگ مى‏بازند، در حالى که جز برخودشان نیرنگ نمى ‏زنند و (با درک حسّى) متوجه نمى‏ شوند.

نکته‏ ها و اشاره‏ ها :

۱) نکته اوّل

این آیه ‏به مطلب روان‏ شناختى «خود فریبى» اشاره دارد. آنان مى‏ پندارند که با نیرنگ و اظهار ایمان دروغین، خدا و مؤمنان را فریب مى‏ دهند، در حالى که با این کار به سوى گمراهى مى‏ روند و خود را از سعادت دنیا و آخرت محروم مى‏ سازند؛ پس خودشان زیان مى‏ کنند و فریب مى‏ خورند؛ هم‏چون بیمارى که نسخه ‏ى پزشک را مخفیانه دور مى ‏اندازد و مى‏ پندارد که پزشک را فریب داده است، در حالى که با خود نیرنگ کرده است.

۲) نکته دوّم

برخى مطالب، فرا حسّى ‏اند و یا به سختى با حواسدرک مى ‏شوند؛ هم‏چون امور معنوى و روان‏ شناختى که انسان به سادگى متوجه آنها نمى‏ شود. در این آیه ‏اشاره شده است که منافقان متوجه نمى‏ شوند که خودشان را فریب مى‏ دهند (نه خدا و مؤمنان را)، چرا که این مطلب با دقت حسّى قابل درک نیست، در حالى که قلمرو دید منافقان مطالب حسّى است. «۱»

۳) نکته سوّم

 هیچ کس نمى ‏تواند خدا را فریب دهد؛ چرا که او از آشکار و نهان آگاه‏ است و حتى افکار و نقشه‏ ها و نیرنگ ‏هاى افراد را مى‏ داند.
پس مقصود از نیرنگ با خدا، همان نیرنگ با پیامبر
صلى الله علیه و آله و مؤمنان است و گویا نیرنگ با مؤمنان نیرنگ با خداست و این تعبیر براى احترام به مؤمنان و دفاع خدا از آنان است که خود را در صف آنها قرار مى‏ دهد. «۲»
البته این احتمال نیز هست که مقصود از نیرنگ با خدا، خدعه به احکام خدا و دین او باشد. «۳»
__________________________________________________

(۱). تعبیر «لا یَشْعُرُونَ» از ماده‏ى «شَعر» به معناى «مو» است و این تعبیر را در مورد چیزهاى دقیق که با حواس به‏سختى درک مى‏شوند، به کار مى‏برند؛ پس مفهوم فارسى‏اش این است که منافقان با درک دقیق حسّى این مطالب را متوجه نمى‏شوند. (التحقیق فى کلمات القرآن الکریم، ماده‏ى «شَعر»)

(۲). ر. ک: تفسیر نمونه، ج ۱، ص ۱۰۴
(۳). تفسیر نور، ج ۱، ص ۵۷

۴) نکته چهارم

یکى از نشانه ‏هاى روان‏ شناختى منافقان آن است که خود را زیرک مى‏ دانند و مى‏ پندارند که خدا و مؤمنان را فریب داده ‏اند.

۵) نکته پنجم

نتیجه ‏ى نیرنگ بازى با حقیقت، فریب دادن خود است:
هیچ‏گاه حقیقت و واقعیت را نمى‏ شود فریب داد و هر کس که به فکر فریب دادن حقایق بیفتد، در واقع خودش را فریب داده است. طبیب را مى‏ شود فریب داد اما طب را نمى‏ شود فریب داد ….
در این‏جا نیز مسلمانان را مى‏ توان گول زد و با آنها از در نیرنگ وارد شد ولى هیچ‏گاه به خداوند که عین حق و حقیقت است نمى ‏توان نیرنگ زد.
«۱»

آموزه‏ ها و پیام‏ ها :

۱)   منافقان خودفریب و ناآگاهند.
۲)   کسانى که با خدا و مؤمنان نیرنگ مى‏ بازند، گرفتار خودفریبى شده ‏اند.
۳)   منافقان را از نیرنگ ‏بازى آنان بشناسید.
_______________________
  (۱). آشنایى با قرآن، ج ۲، ص ۸۵
                        تفسیر قرآن مهر، ج‏۱، ص: ۱۷۸

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

پاسخ دادن

ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری را کامل کنید. *

*

New Page 1